Microklimaatbeheer en vochtgerelateerde huidbeschadiging

De negatieve gevolgen van overmatig vocht op de huid zijn algemeen bekend. Overmatig vocht tast de verbindingen tussen de collageenvezels in de dermis (lederhuid) aan en verzacht de hoornlaag, resulterend in maceratie (verweking) van de huid. Door deze verweking wordt de huid vatbaarder voor schuif- en wrijfkrachten en vervorming, wat leidt tot een verhoogde vatbaarheid voor decubitus.

skiniq

Vochtgerelateerde huidbeschadiging (Moisture-Associated Skin Damage - MASD) is een nieuwe overkoepelende term voor vier afzonderlijke aandoeningen waarbij langdurige blootstelling aan vocht huidletsel veroorzaakt. Deze vier aandoeningen zijn: incontinentiegerelateerde dermatitis, intertrigo, vochtgerelateerde dermatitis bij wondranden en peristomale irritatieve contactdermatitis.1

Incontintentiegerelateerde dermatitis

Bij incontinentiegerelateerde dermatitis is de huid, doorgaans door overmatige blootstelling aan urine en vloeibare ontlasting, rood en ontstoken. De ontsteking wordt veroorzaakt door de chemische irritatie door blootstelling van de huid aan urine of vloeibare ontlasting.1

Intertrigo

Intertrigo ontstaat door transpiratievocht dat tussen huidplooien blijft zitten. Door een gebrekkige luchtcirculatie tussen de huidplooien raakt de huid verweekt, ontstaat er huidirritatie en neemt de kans op decubitus toe.1

Vochtgerelateerde dermatitis bij wondranden

Tijdens de ontstekingsfase van het wondgenezingsproces is er sprake van wondvocht. Overmatig wondvocht kan ervoor zorgen dat het gebied rondom de wond door verweking wordt aangetast.1

Peristomale irritatieve contactdermatitis

Stomazakken zijn voorzien van een huidplaat om de huid droog en vrij van bacteriën te houden. Bij overmatige blootstelling aan vloeistof is deze plaat echter niet meer effectief en komt de onderliggende huid in aanraking met urine of ontlasting. Dit kan leiden tot "een ontsteking en erosie van de huid vanaf de stoma tot een zone van 10 cm rond de stoma”.2

Vocht en microklimaat

Het microklimaat is "de lokale weefseltemperatuur en het vochtgehalte bij het raakvlak tussen het lichaam en het ligsysteem".3 Overmatig vocht komt doorgaans van drie bronnen:

  • Transpiratie
  • Incontinentie
  • Drainage

Vochtgerelateerd huidletsel is een rechtstreeks gevolg van een van de drie bovenstaande oorzaken. Door het microklimaat te beheren, kunnen we de negatieve gevolgen van dat overmatige vocht op de huid beperken.

Microklimaatbeheer

Elk oppervlak dat contact maakt met de huid, kan het microklimaat beïnvloeden.3 Het uiteindelijke effect hangt af van de aard van het ligoppervlak en de gebruikte hoes. Er bestaan verschillende manieren om het microklimaat van de huid te normaliseren. De eenvoudigste is de zorgvrager te veranderen van positie. Dit is echter niet altijd mogelijk en voor veel zorgvragers zijn vaak aanvullende interventies nodig. In de Internationale richtlijnen voor preventie en behandeling van decubitus3 wordt besproken hoe het beheer van het microklimaat kan bijdragen aan de preventie van letsel en weefselherstel. In de richtlijnen wordt ook aanbevolen om bij de keuze van een ligsysteem na te gaan of er aanvullende functies nodig zijn, zoals de mogelijkheid om het vocht en de temperatuur te regelen.

Aanvullende maatregelen voor microklimaatbeheer:

Low-air-loss (LAL)-matrassen – Bij low-air-loss-matrassen wordt het microklimaat via de luchtstroom geregeld bij het raakvlak tussen huid en ligoppervlak. Lucht uit de omgeving wordt in de matras gepompt om vervolgens via gaatjes in de matras terug naar buiten te stromen. Deze luchtcirculatie bij het raakvlak van de huid en het ligoppervlak helpt de oppervlaktetemperatuur en vochtigheidsgraad te verlagen.
Microclimate Management matrashoes – De Skin IQ-producten zijn matrashoezen die gebruikmaken van een unieke Negative Airflow Technology (NAT) om de temperatuur te verlagen en vocht tussen de huid en het ondersteunende oppervlak af te voeren. De Skin IQ-producten hebben hun nut bewezen: ze normaliseren het microklimaat, verminderen geurvorming en bevorderen zo mee het genezingsproces.4,5,6,7

 

download clinical_ev_broch_NL

Neem contact op met uw lokale Arjo-vertegenwoordiger voor meer informatie over de oplossing die het beste bij uw behoeften aansluit.

Literatuur

1. Dowsett C, Allen L. (2013). Moisture-Associated Skin Damage Made Easy. Wounds UK. 9(4). Beschikbaar op: https://www.wounds-uk.com/resources/details/moisture-associated-skin-damage-made-easy
2. Colwell JC, Ratliff CR, Goldburg M. et al. (2009). MASD Deel 3: Peristomal Moisture-Associated Dermatitis and Periwound Moisture-Associated Dermatitis: A Consensus. J Wound Ost Continence Nurs. 38(4):359-70.
3. National Pressure Ulcer Advisory Panel, European Pressure Ulcer Advisory Panel en Pan Pacific Pressure Injury Alliance. Prevention and Treatment of Pressure Ulcers: Clinical Practice Guidelines. Emily Haesler (Ed.). Cambridge Media: Perth, Australië; 2014.
4. Reger S, Ranganathan V, McNulty A. (2014). Use of a Powered Coverlet for Mositure Removal, Skin Temperature Reduction, Odour and Bacteria Control. J Wound Ostomy Continence Nursing. 41(1):35-39.
5. Clark M, Lahmann N. (2017). Clinical Evaluation of the Skin IQ Microclimate Manager and Case Reports. Wounds International. 2011 (Suppl.):1-4. Op: http://www.woundsinternational.com/media/issues/533/files/content10235.pdf. Augustus 2017.
6. Kohr R. (2011). Simple Solutions for Low Air Loss Needs: Evaluating a New Surface. Posterpresentatie, 30e CAET National Conference, Montreal, Quebec, 26-29 mei.
7. Collier M, Potts C, Shaw E. (2014). Use of a Coverlet System for the Management of Skin Microclimate. British Journal of Nursing (Tissue Viability Supplement). 23(15):S28-35.